De Spanisch Brötli Bahn
In de zomer van 1847 werd de eerste spoorlijn van de Schweizerische Nordbahn tussen Zürich en Baden geopend. Deze wordt ten onrechte steeds weer als de eerste spoorlijn in Zwitserland aangeduid. Dat klopt niet, want al drie jaar eerder bereikte de Elzasbahn vanuit Straatsburg Bazel. Wel werd op 7 augustus 1847, na slechts 16 maanden bouwen, de eerste volledig op Zwitsers grondgebied gelegen spoorlijn in gebruik genomen.De openingstrein met locomotief nummer 1, genaamd “Limmat”, had voor het 23 kilometer lange traject van Baden naar Zürich slechts 33 minuten nodig, wat overeenkwam met een gemiddelde snelheid van 42 km/u. Vervolgens begon de feesttrein aan de terugreis naar Baden, maar nu getrokken door locomotief nummer 2, de “Aare”. De Nordbahn kocht voor de opening vier locomotieven. Deze werden door de Maschinenbau-Gesellschaft Karlsruhe, Emil Kessler, tijdig voor de ingebruikname geleverd. Ze waren van het type D 1/3 met sleeptender. Geen van de locomotieven is bewaard gebleven. Ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de spoorwegen in Zwitserland werd in 1947 bij SLM in Winterthur een bedrijfsvaardige replica van een D 1/3 gebouwd. De “Limmat” is eigendom van SBB Historic en is gestationeerd in het Verkehrshaus der Schweiz.
In de volksmond kreeg de trein de naam Spanisch Brötli Bahn. De naam verwijst naar een gebakje uit Baden, de Spanische Brötli. Voorname families uit Zürich stuurden hun bedienden met de vroege trein naar Baden om ervoor te zorgen dat het geliefde gebak op tijd voor het ontbijt op tafel stond. Waarheid of legende? Niemand weet het. Alleen al de prijs van 80 rappen in de derde klasse spreekt dit tegen. Waarschijnlijker is dat het gebak met de vroege trein van Baden naar Zürich werd vervoerd. Van de Spanisch Brötli Bahn bestaat een mooi Märklin-model, bestaande uit een locomotief met tender, drie gesloten rijtuigen en één open personenwagen.
